Boos

Gisteren kwam ik een lezer van dit blog tegen. Hij is niet alleen lezer, sinds tamelijk recent, maar reageerde ook af en toe. Instemmend. Alleen maakte hij, licht verwijtend, de opmerking dat ik af en toe wel geïrriteerd ‘klonk’. Ik bevestigde dat: ik ben dikwijls gewoon boos. Op mijn woonplaats sinds 53 jaar, op het stadsbestuur, op de lokale cultuurbobo’s en op diverse anderen die zich maar niet realiseren hoe vaak de geschiedenis van Dordrecht geweld wordt aangedaan. En dat je, als je er wat van zegt, gewoon wordt doodgezwegen.

Hij is onbekend met mijn eerdere blogs over de geschiedenis van Dordrecht en heeft ook vast mijn boek De oudste stad van Holland (2020) niet gelezen. Hij kent me echter al heel lang als historicus en weet ook van mijn ver teruggaande bemoeienis met de middeleeuwen. We zitten echter binnen geheel verschillende bubbels die alleen waar het over familie gaat enigszins overlappen.

Ik heb al in 2019 in het kader van het naderende jubileum Dordrecht 800, over het stadsrecht van 1220, de publieke houding ten opzichte van de eigen stads- en dorpsgeschiedenis in het algemeen en die van Dordrecht in het bijzonder aangekaart. Ik heb toen, eind november, mijn vriend Jona Lendering, collega en klassiek historicus, geciteerd:

“Het is algemeen bekend dat, als het gaat over het verleden, iedereen het beter weet dan historici. Hun opleiding dient immers nergens toe. Linkse hobby. En de overbodigste historici, dat zijn die van continentaal Europa, die vakken hebben als geschiedtheorie, waarbij ze de kentheoretische basis van hun wetenschappelijke vakgebied leren kennen. Professionalisering, dat moeten we niet willen. Als je dan toch moet praten met een historicus, spreek je liever met een Amerikaan of een Brit, want die beschouwen geschiedenis tenminste slechts als scholarship. Maar beter is het natuurlijk om helemaal niet met historici te praten. Als je een Nationaal Historisch Museum wil stichten, kun je ook wel twee kunsthistorici benoemen als directeur. En voor academisch onderwijs over de Oudheid kun je net zo goed een classicus inzetten. Want kunsthistorici en classici weten het beter dan historici. Iedereen weet het immers beter dan degenen die ervoor zijn opgeleid?“

U kunt het hele blog hier nalezen.

Ik heb in 30 jaar met veel overheidsinstellingen in Nederland en België te maken gehad als het ging over dorps- en stadsgeschiedenis en ben bij veel van mijn contacten inderdaad uitingen tegengekomen die bovenstaande, wat cynische conclusie bevestigden. En zeker hier in Dordrecht. Ik heb me ook dikwijls afgevraagd waar die houding vandaan komt. Op een bepaald moment heb ik een lijstje gemaakt:

• Men kan niet begrijpend lezen, dus mijn voor het grootste deel geschreven opmerkingen komen niet binnen.
• Men kan niet van eigen vooroordelen of traditionele kennis loskomen en dus wordt kritiek niet aanvaard.
• Men weigert wetenschappelijk bewezen feiten te erkennen uit botte eigenwijsheid. Daar is geen kruid tegen gewassen.
• Men heeft een hekel aan kritiek en weet niet hoe ermee om te gaan. Standaard is:
  • Negeren.
  • Op de man terugspelen.
  • Met drogredenen of onbewezen tegen-stellingen komen.
  • Of, en dat vind ik eigenlijk de ergste: het allemaal niet boeiend vinden. Die stroperige ongeïnteresseerdheid is de laatste decennia zeer in opkomst. De hedonistische (zoek maar op) samenleving voorkomt elke poging tot diepgang: doe niet zo moeilijk!

Het is daarom niet zo verwonderlijk dat ik dikwijls gefrustreerd raak over die houding. Maar ik blijf het uiten van mijn bedenkingen volhouden in blogs over hoe er met het verleden wordt omgegaan. Waarschuwingen dat ik om mijn bloeddruk en hart moet denken negeer ik. Als ik het van me af heb geschreven is het over en ga ik gewoon weer verder met wat ik leuk vind. Noem me oppervlakkig…

Ik ben dus soms gewoon boos. Mag ik? Want soms gaat men wel erg ver om het bloed onder mijn nagels vandaan te halen. Zoals: leg je boek maar bij de balie van het Stadskantoor neer, dan haal ik het wel op. De secretaresse van de net aangetreden burgemeester mailde dit toen ik hem een jaar geleden, na zijn inwerkingsperiode, een gesigneerd exemplaar van De oudste stad van Holland wilde aanbieden. Hij kon/wilde geen tijd vrijmaken.