Net had ik op Facebook aangekondigd dat de nieuwe versie van mijn blog Apud Thuredrech weer online was, toen ik in Trouw las dat Kees Voorbij was overleden. Bij die aankondiging had ik een verwijzing geplaatst naar het blog waarin ik zijn boekje uit 2024 over Jacoba van Beieren en het beleg van Dordrecht in 1418 besprak en ik had er ook een scan van het omslag bijgevoegd (zie hierboven). Het werkje werd aan het eind van het artikel over zijn leven nog genoemd, maar niet hoe het verder ontvangen was.
Zijn overlijden trof me toch, omdat hij er de oorzaak van was dat er bij mij, als historicus, nogal wat gebeurde. Wij hebben in ons beroep natuurlijk veel met overleden mensen te maken, alleen zijn ze meestal al eeuwen dood. Maar we zijn natuurlijk zelf ook sterfelijk en met mijn 78 jaar heb ik al heel wat collega’s, vrienden, kennissen en klanten zien gaan. Meestal kwam dat hard aan. In dit geval ging het anders. Ik kende Kees Voorbij zelfs niet.
Hij had me in 2023 al eens per mail benaderd om vier plaatjes te duiden die hij bij een toekomstig artikel over Jacoba in Verhalen van Dordrecht wilde plaatsen. Hij vertelde er eerlijk bij dat hij “neerlandicus en docent Culturele en Kunstzinnige Vorming” was. “Geen historicus, dus moest ik mij de benodigde kennis eigen maken”. Hij was notabene door de redactie gevraagd dit boekje te schrijven. Ik ben geen onbekende bij de leden van de redactie en zeker niet bij de Stichting Historisch Platform Dordrecht, de uitgever, voor wie ik jaren werk heb verricht en waar ik veel mensen ken. Dus mijn eerste vraag aan hem was: waarom hebben ze niet een historicus gevraagd? Zoals ik, bijvoorbeeld. Ik hoefde me geen kennis eigen te maken, had de illustraties in voorraad en eigenlijk het hele verhaal al enkele keren geschreven. Uiteraard liet ik merken dat ik niet veel vertrouwen had in een Neerlandicus met culturele bagage, die hij bij zijn studies literatuur- en cultuurgeschiedenis aan de VU en de UvU had opgedaan, zoals hij zelf schreef.
Ik kreeg er geen antwoord op en dus heb ik de gegevens die bij de gewenste plaatjes hoorden maar teruggemaild.
Het boekje kwam in maart 2024 uit en ik schreef er een recensie over in mijn Apud blog. Die was uiterst kritisch, want ondanks dat Voorbij me had verzekerd dat hij mijn boeken over de stof had gelezen, evenals de biografie van Jacoba uit 2009, bleken die óf niet begrepen óf toch niet gelezen. Ik vond dat kwalijk, want er was zo weer een stukje met verouderde historische informatie over Dordrecht verschenen. U kunt de recensie nalezen De reacties op mijn kritiek vanuit de redactie van de serie waren er, naast wat andere gebeurtenissen, de oorzaak van dat ik niet verder ging met Apud en er daarom in april 2025 mee stopte. De redenen staan opgesomd in het laatste blog:
De reactie van Voorbij zelf vond ik destijds curieus. Nu ik echter in zijn obituary lees dat hij aan Alzheimer leed, zie ik zijn bewoordingen in een ander licht. Zijn leven lijkt niet gemakkelijk te zijn geweest; hij had met nogal wat tegenwerking en erfelijke problemen te maken. Dat neemt mijn kritiek op zijn historische uitstapje niet weg, maar plaatst die wel in een bredere, menselijker context. Hij ruste in vrede.